Máy sóng ngắn trị liệu: chỉ định theo bệnh lý, liều và thời gian điều trị

2026-08-06 09:35:14

Sóng ngắn trị liệu 27,12 MHz được chỉ định hỗ trợ trong các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính và bán cấp cần nhiệt sâu trên diện rộng: đau và co cứng cơ vùng cột sống, thoái hóa khớp lớn, viêm quanh khớp vai, viêm gân – bao khớp. Liều và thời lượng do bác sĩ chỉ định theo giai đoạn bệnh.

Sóng ngắn giải quyết nhóm vấn đề nào

Điểm mạnh kỹ thuật của sóng ngắn là phủ trường rộng và không cần tiếp xúc trực tiếp lên tổn thương. Điều đó định hình nhóm chỉ định: những trường hợp cần làm ấm sâu một vùng lớn, hoặc những vùng không tiện đặt tay cầm lên da. Nếu cần so sánh với các phương thức nhiệt sâu khác trước khi chốt chỉ định, xem trang tổng quan nhiệt trị liệu sâu.

Cần nói rõ ngay: sóng ngắn là phương thức hỗ trợ trong chương trình phục hồi chức năng, không phải phương pháp điều trị đơn độc. Hiệu quả lâm sàng phụ thuộc việc nó được ghép vào đúng chỗ trong phác đồ cùng vận động trị liệu và điều trị nguyên nhân.

Bảng chỉ định theo nhóm bệnh lý

Nhóm bệnh lý	Mục tiêu điều trị	Gợi ý chế độ	Loại đầu phát thường dùng
Đau và co cứng cơ cạnh sống thắt lưng, cổ – vai – gáy	Giảm co cứng, tăng tuần hoàn tại chỗ, tạo điều kiện cho vận động trị liệu ngay sau đó	Liên tục ở giai đoạn mạn; xung ở giai đoạn bán cấp	Bản cực lớn AC03 210 × 150 mm hoặc điện cảm AL02 364 × 235 mm
Thoái hóa khớp gối, khớp háng	Giảm đau, tăng biên độ vận động trước bài tập	Liên tục, thời lượng theo chỉ định	Bản cực tròn AC04 Ø165 mm hoặc điện cảm AL01 Ø165 mm
Viêm quanh khớp vai, hạn chế vận động vai	Làm ấm bao khớp trước kỹ thuật kéo giãn	Liên tục hoặc xung tùy mức đau	Đầu điện cảm dạng cong AL03 181 × 137 mm ôm theo vai
Đau thần kinh tọa, hội chứng thắt lưng – hông	Giảm đau lan, giảm co cứng nhóm cơ vùng mông và đùi sau	Xung ở giai đoạn kích thích nhiều	Bản cực đối xứng hai bên hoặc điện cảm rộng
Viêm gân, viêm bao gân mạn tính vùng khớp lớn	Tăng tưới máu vùng gân, hỗ trợ giai đoạn tái tạo	Xung, tăng dần theo đáp ứng	Đầu điện cảm khu trú
Cứng khớp sau bất động kéo dài	Làm ấm mô liên kết trước kỹ thuật kéo giãn	Liên tục ngay trước buổi tập	Theo vùng khớp

Bảng trên là khung tham khảo cho người xây phác đồ trong cơ sở, không phải chỉ định thay bác sĩ. Danh mục kỹ thuật và quy trình kỹ thuật chuyên ngành phục hồi chức năng do Bộ Y tế ban hành là căn cứ pháp lý khi triển khai dịch vụ tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đọc thông số liều trên máy HB-SW

Thông số	Dải trên máy	Ý nghĩa khi ra liều
Tần số sóng	27,12 MHz (±0,5%)	Cố định, không phải tham số điều chỉnh liều
Công suất đầu ra	Định mức 200 W (±20%), bước 2 W	Bước 2 W cho phép tăng liều rất nhỏ — dùng cho bệnh nhân nhạy cảm hoặc lần điều trị đầu
Chế độ phát	Liên tục / xung	Liên tục thiên về hiệu ứng nhiệt; xung giảm tích nhiệt, dùng khi cần hạn chế tăng nhiệt độ mô
Tần số xung	10 – 800 Hz, bước 10 Hz	Cùng công suất đỉnh, tần số xung cao hơn cho công suất trung bình cao hơn
Độ rộng xung	20 – 400 µs, bước 20 µs	Kết hợp với tần số xung để xác định năng lượng trung bình đưa vào mô
Thời gian trị liệu	1 – 30 phút, bước 1 phút	Tổng liều = mức năng lượng × thời gian; tăng một trong hai chứ không tăng cả hai cùng lúc
Auto tuning	Hiệu chỉnh ≤ 6 giây	Khớp mạch đầu phát với trở kháng da – mô để công suất thực sát mức cài đặt

Nguyên tắc ra liều an toàn. Trong nhiệt trị liệu sâu, tham chiếu lâm sàng đáng tin nhất vẫn là cảm giác chủ quan của người bệnh: mức nhiệt mục tiêu là ấm dễ chịu, không phải nóng. Bất kỳ cảm giác nóng rát, châm chích hay đau tăng lên nào đều là tín hiệu dừng máy và kiểm tra lại, không phải tín hiệu "đang có tác dụng". Bệnh nhân mất cảm giác nhiệt tại vùng điều trị không dùng được nguyên tắc này — và vì vậy không phải đối tượng phù hợp.

Chọn đầu phát: điện dung hay điện cảm

HB-SW cung cấp bảy tùy chọn đầu trị liệu chia thành hai nhóm nguyên lý:

Mã	Loại	Kích thước	Công suất định mức
AC01	Cặp điện cực điện dung	165 × 110 mm	200 W (±20%)
AC02	Cặp điện cực điện dung	185 × 120 mm	200 W (±20%)
AC03	Cặp điện cực điện dung	210 × 150 mm	200 W (±20%)
AC04	Cặp điện cực tròn, điện dung	Ø165 mm	200 W (±20%)
AL01	Đầu phát tròn, điện cảm	Ø165 mm	100 W (±20%)
AL02	Đầu phát hình chữ nhật, điện cảm	364 × 235 mm	200 W (±20%)
AL03	Đầu phát dạng cong, điện cảm	181 × 137 mm	65 W (±20%)

Quy tắc thực hành: đầu điện dung đặt đối diện qua vùng điều trị, phù hợp khi cần trường đi xuyên qua một vùng dày; đầu điện cảm đặt trên bề mặt và phù hợp vùng nhiều cơ. Đầu AL03 dạng cong có công suất định mức thấp nhất (65 W) vì diện tích nhỏ và ôm sát — đừng so công suất giữa các đầu như thể chúng cùng loại.

Chống chỉ định và nhóm thận trọng

Không thực hiện: vùng có implant kim loại; người mang máy tạo nhịp, ICD hoặc thiết bị điện tử cấy ghép; thai kỳ; vùng có khối u ác tính; vùng đang chảy máu hoặc mới chảy máu; nhiễm trùng cấp chưa kiểm soát; vùng mất cảm giác nhiệt; vùng mắt và vùng tinh hoàn.
Thận trọng, cần bác sĩ đánh giá riêng: rối loạn tuần hoàn ngoại biên nặng; bệnh nhân đái tháo đường có bệnh lý thần kinh ngoại biên; người cao tuổi giảm khả năng điều nhiệt; vùng có sẹo mổ mới; người đang sốt.
Ràng buộc về bố trí phòng: khoảng cách giường, vị trí kỹ thuật viên và thiết bị điện tử lân cận — trình bày riêng trong bài an toàn EMI, implant kim loại và máy tạo nhịp.

Ghép sóng ngắn vào phác đồ: ba nguyên tắc

Đặt trước vận động trị liệu, không đặt sau. Mục tiêu chính của nhiệt sâu trong phục hồi chức năng là tạo cửa sổ thuận lợi cho kéo giãn và tập vận động; buổi tập nên bắt đầu ngay sau khi kết thúc phát nhiệt.
Không tăng liều để bù cho việc không đáp ứng. Nếu sau một số buổi không cải thiện, việc cần làm là xem lại chẩn đoán và phác đồ tổng thể, không phải tăng công suất.
Ghi liều vào hồ sơ mỗi buổi: chế độ, mức công suất, đầu phát, thời gian, đáp ứng của bệnh nhân. Không ghi liều thì không có cơ sở điều chỉnh và không có cơ sở bảo vệ chuyên môn khi có khiếu nại.

Thông số đầy đủ, cấu hình và giá của máy xem tại trang máy sóng ngắn trị liệu Haobro HB-SW 27,12 MHz; đối chiếu chi phí với hai dòng còn lại tại bảng giá nhiệt trị liệu sâu 2026.

Câu hỏi thường gặp

Sóng ngắn trị liệu được chỉ định trong những trường hợp nào?

Thường dùng hỗ trợ trong đau và co cứng cơ vùng lưng – cổ, thoái hóa khớp lớn, viêm quanh khớp vai, đau thần kinh tọa, viêm gân và bao khớp mạn tính. Chỉ định cụ thể do bác sĩ quyết định trên từng người bệnh.

Mỗi buổi sóng ngắn kéo dài bao lâu?

Máy HB-SW cho đặt thời gian 1–30 phút, bước 1 phút. Thời lượng thực tế do bác sĩ chỉ định theo giai đoạn bệnh; giai đoạn bán cấp thường ngắn hơn giai đoạn mạn tính.

Chế độ liên tục và chế độ xung khác nhau thế nào?

Chế độ liên tục thiên về tác dụng nhiệt, thường dùng cho bệnh lý mạn tính. Chế độ xung chia năng lượng thành các xung 10–800 Hz, độ rộng 20–400 µs, giúp giảm tích nhiệt và thường được chọn cho giai đoạn bán cấp.

Sóng ngắn có chống chỉ định gì?

Không dùng cho vùng có implant kim loại, người mang thiết bị tim mạch cấy ghép, thai kỳ, vùng u ác tính, vùng đang chảy máu hoặc nhiễm trùng cấp, vùng mất cảm giác nhiệt và vùng đầu – mắt – tinh hoàn.

Auto tuning trên máy sóng ngắn để làm gì?

Auto tuning tự khớp mạch đầu phát với trở kháng da – mô trong không quá 6 giây, giúp công suất thực đưa vào mô sát với mức cài đặt và giảm sai số do kỹ thuật viên chỉnh tay.

Tài liệu tham khảo

Quyết định 54/QĐ-BYT ngày 06/01/2014 của Bộ Y tế ban hành tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành Phục hồi chức năng.
Thông tư 43/2013/TT-BYT của Bộ Y tế quy định chi tiết phân tuyến chuyên môn kỹ thuật đối với hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (danh mục kỹ thuật phục hồi chức năng).
IEC 60601-2-3 — Yêu cầu riêng về an toàn cơ bản và tính năng thiết yếu của thiết bị trị liệu sóng ngắn.
Cochrane Database of Systematic Reviews — nhóm tổng quan hệ thống về short-wave diathermy trong đau thắt lưng và thoái hóa khớp gối (tra cứu bản mới nhất tại thư viện Cochrane).
ICNIRP — Guidelines for Limiting Exposure to Electromagnetic Fields (100 kHz to 300 GHz).
Tài liệu hướng dẫn sử dụng và bảng thông số kỹ thuật của HB-SW Series công bố trên hueloi.com.

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — đơn vị nhập khẩu và phân phối trực tiếp trang thiết bị y tế với hơn 8 năm kinh nghiệm, phục vụ khách hàng tại 63 tỉnh thành.

Nội dung mang tính tham khảo chuyên môn về đặc tính thiết bị, không thay thế chỉ định của bác sĩ và không phải phác đồ điều trị. Mức liều, thời lượng và số buổi phải do người có chuyên môn quyết định trên từng người bệnh. Thiết bị phải được vận hành bởi nhân viên y tế đã qua đào tạo.

Cần tài liệu hướng dẫn vận hành, bảng chọn đầu phát và đào tạo kỹ thuật viên cho máy sóng ngắn? Công ty TNHH Thiết bị y tế Huê Lợi nhập khẩu và phân phối trực tiếp, hỗ trợ khảo sát mặt bằng, cấu hình phụ kiện theo mô hình phòng khám, bàn giao hồ sơ kỹ thuật và đào tạo vận hành tại 63 tỉnh thành. Hotline 0981.455.977 · Email thietbiytehueloi@gmail.com · Zalo zalo.me/0981455977.