Tủ bảo quản máu 4±2°C: tiêu chuẩn ngân hàng máu và cách chọn dung tích

Máu toàn phần và khối hồng cầu được bảo quản trong dải hẹp quanh 4°C, còn huyết tương tươi đông lạnh giữ ở -18°C trở xuống và khối tiểu cầu ở 20–24°C có lắc liên tục. Ba nhóm chế phẩm, ba thiết bị khác nhau, và Thông tư 26/2013/TT-BYT đặt yêu cầu riêng cho hệ thống theo dõi nhiệt độ của từng nhóm.

Nhiệt độ bảo quản theo từng chế phẩm

Điều kiện và thời hạn bảo quản chính thức của từng chế phẩm áp dụng theo Thông tư 26/2013/TT-BYT và quy trình được phê duyệt tại cơ sở. Bảng trên nêu nguyên tắc để chọn thiết bị, không thay cho quy trình chuyên môn.

Tủ trữ máu phải làm được ba việc

Giữ dải hẹp hơn tủ vắc xin. Dải 2–8°C của tủ vắc xin rộng sáu độ; dải cho máu hẹp hơn. Hồng cầu bảo quản ở nhiệt độ cao hơn mức cho phép sẽ giảm chất lượng nhanh, còn xuống dưới ngưỡng thì màng hồng cầu bị tổn thương do đông. Đó là lý do dòng tủ trữ máu được đặt dải hẹp thay vì dùng chung dải với tủ vắc xin.

Theo dõi nhiệt độ tự động liên tục và cảnh báo. Thông tư yêu cầu thiết bị lưu trữ có hệ thống theo dõi nhiệt độ liên tục, ghi tự động, kèm cảnh báo bằng âm thanh và hình ảnh khi nhiệt độ bất thường. Đây là điểm phân biệt rõ nhất giữa tủ chuyên dụng và tủ mát thông thường.

Tách riêng khu vực theo tình trạng đơn vị máu. Đơn vị chưa xét nghiệm sàng lọc, đơn vị đã có kết quả an toàn và đơn vị có kết quả bất thường phải để ở các khu vực riêng biệt. Tủ vì vậy cần cách chia ngăn cho phép làm được việc đó và cách đánh dấu rõ ràng.

Chọn dung tích theo lượng máu ngày cao điểm

Cách tính là lấy số đơn vị máu lưu ở ngày cao điểm, không lấy trung bình tháng, rồi chừa 20–30% chỗ trống cho đợt nhập mới. Tủ chất đầy sát nóc chặn đường gió của quạt đối lưu và làm nhiệt độ ở góc trên lệch khỏi mức cài đặt.

Dòng tủ bảo quản máu BBR-4V có năm mức dung tích từ 86 đến 466 lít: bản nhỏ cho cơ sở lưu vài đơn vị dự phòng, bản 136 và 296 lít cho khoa huyết học truyền máu tuyến huyện và tuyến tỉnh, bản 356 và 466 lít cho ngân hàng máu và bệnh viện có khoa ngoại lớn.

Trang bị đồng bộ cho khoa truyền máu

Một khoa truyền máu đủ chức năng cần ít nhất hai thiết bị lạnh: tủ trữ máu cho hồng cầu và một tủ âm sâu cho huyết tương. Cơ sở lưu huyết tương vài tháng có thể dùng bản -25°C BDF-25V270 và 350; lưu dài hơn thì chọn bản -40°C BDF-40V362 và 450. Xem thêm danh mục tủ lạnh bảo quản 2–8°C và danh mục tủ lạnh âm sâu.

Nguồn điện dự phòng là khoản không nên cắt trong dự toán của khoa truyền máu, vì dải nhiệt cho phép rất hẹp và đơn vị máu không làm lại được.

Nội dung mang tính tham khảo về thiết bị. Việc bảo quản, theo dõi và sử dụng máu, chế phẩm máu thực hiện theo quy định hiện hành và quy trình được phê duyệt tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp về tủ bảo quản máu

Máu toàn phần bảo quản ở nhiệt độ nào?
Máu toàn phần và khối hồng cầu được giữ trong dải hẹp quanh 4°C theo Thông tư 26/2013/TT-BYT. Cơ sở áp dụng đúng dải và thời hạn ghi trong quy định và quy trình nội bộ.

Dùng tủ bảo quản vắc xin để trữ máu được không?
Không. Tủ vắc xin đặt dải 2–8°C rộng hơn và không có cách chia ngăn phục vụ phân loại đơn vị máu theo tình trạng xét nghiệm sàng lọc.

Huyết tương tươi đông lạnh cần tủ gì?
Cần tủ lạnh âm sâu, vì huyết tương giữ ở -18°C trở xuống. Tủ trữ máu 4±2°C không đông được huyết tương.

Tủ trữ máu có bắt buộc ghi nhiệt độ tự động không?
Thông tư yêu cầu thiết bị lưu trữ có hệ thống theo dõi nhiệt độ liên tục, ghi tự động và cảnh báo khi nhiệt độ bất thường. Cấu hình cụ thể của từng model cần hỏi rõ trước khi đặt hàng.

Cần chọn dung tích và cấu hình cảnh báo cho khoa truyền máu, gọi 0942.337.117 để kỹ sư tư vấn và gửi catalogue Biobase.

Về tác giả: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — đơn vị nhập khẩu và phân phối trực tiếp trang thiết bị y tế cho các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Nội dung trình bày kiến thức về thiết bị và quy định liên quan, không thay thế hướng dẫn chuyên môn của thầy thuốc và quy trình được phê duyệt tại cơ sở.

Tài liệu tham khảo

• Bộ Y tế. Thông tư 26/2013/TT-BYT ngày 16/9/2013 hướng dẫn hoạt động truyền máu.