Ghế hỗ trợ ngồi/đứng cho trẻ bại não: cách chọn size

Chọn size ghế cho trẻ bại não dựa trên ba yếu tố: chiều cao (nhất là chiều dài đùi và lưng), cân nặng, và mức độ vận động theo phân loại GMFCS. Ghế đúng size giúp trẻ ngồi vững, hỗ trợ kiểm soát tư thế, phòng vẹo cột sống và tham gia sinh hoạt tốt hơn. Bài viết hướng dẫn cách đo và chọn ghế ngồi, ghế đứng phù hợp.

Vì sao chọn đúng size ghế lại quan trọng với trẻ bại não?

Trẻ bại não thường gặp khó khăn trong kiểm soát tư thế và trương lực cơ. Một chiếc ghế đúng kích cỡ giúp nâng đỡ đúng điểm tựa, giữ khung chậu và cột sống ở tư thế trung tính, từ đó cải thiện khả năng ngồi, ăn uống, học tập và tương tác. Định vị tư thế tốt là một phần quan trọng trong chăm sóc trẻ bại não (theo CDC).

Ngược lại, ghế quá rộng khiến trẻ đổ nghiêng và trượt người; ghế quá chật gây tì đè và khó chịu. Chọn sai size lâu dài có thể góp phần làm lệch khung chậu, vẹo cột sống hoặc co rút khớp.

Ba yếu tố quyết định size ghế: chiều cao, cân nặng, mức độ vận động

• Chiều cao và số đo cơ thể: quan trọng nhất là chiều rộng hông, chiều dài đùi (từ hông đến khoeo) và chiều cao lưng, quyết định kích thước mặt ngồi và tựa lưng.
• Cân nặng: cần nằm trong tải trọng cho phép của ghế để bảo đảm an toàn và độ bền.
• Mức độ vận động (GMFCS): hệ thống phân loại chức năng vận động thô GMFCS chia 5 mức, giúp xác định trẻ cần mức hỗ trợ tư thế nào (theo AACPDM).

Trẻ ở mức GMFCS cao (IV và V) thường cần ghế có nhiều bộ phận định vị hơn; trẻ ở mức thấp có thể chỉ cần ghế hỗ trợ nhẹ.

Cách đo để chọn size ghế cho trẻ bại não

Nên đo khi trẻ ngồi ở tư thế đúng, khung chậu thẳng. Các số đo cơ bản gồm:

• Chiều rộng hông: đo phần rộng nhất của hông và đùi để chọn chiều rộng mặt ngồi, chừa dư một chút để không tì đè.
• Chiều sâu ghế: đo từ lưng (mông) đến khoeo chân, trừ đi một khoảng nhỏ để không cấn khoeo.
• Chiều cao tựa lưng: tùy mức hỗ trợ, có thể đến vai hoặc đến đầu nếu cần đỡ đầu.
• Chiều cao chỗ để chân: đo từ khoeo đến gót để đặt chỗ để chân, giữ gối và cổ chân vuông góc.

Với trẻ đang lớn nhanh, nên ưu tiên ghế có thể điều chỉnh kích thước để dùng được lâu hơn.

Bảng gợi ý chọn size ghế theo chiều cao

Bảng dưới đây mang tính tham khảo; kích thước thực tế phụ thuộc từng nhà sản xuất và số đo riêng của trẻ, nên vẫn cần đo trực tiếp:

Ghế ngồi hay ghế đứng — chọn loại nào theo GMFCS?

Ghế hỗ trợ ngồi giúp trẻ giữ tư thế ngồi vững để ăn uống, học tập và sinh hoạt. Khung tập đứng hoặc ghế hỗ trợ đứng giúp trẻ chịu tải lên chi dưới, hỗ trợ phát triển khớp háng và xương khi trẻ chưa tự đứng. Nhiều trẻ cần cả hai loại ở các thời điểm khác nhau trong ngày.

Việc chọn loại và mức hỗ trợ nên dựa trên đánh giá của kỹ thuật viên phục hồi chức năng theo mức GMFCS và mục tiêu của từng trẻ. Xem thêm các dụng cụ tập cho trẻ em để chọn thiết bị phù hợp.

Lưu ý an toàn và khi nào cần tư vấn chuyên môn

Luôn dùng đúng hệ đai an toàn, kiểm tra các điểm tì đè và cho trẻ thời gian làm quen. Không để trẻ ngồi hoặc đứng quá lâu ở một tư thế; thay đổi tư thế theo hướng dẫn. Nếu trẻ đau, đỏ da kéo dài hoặc tư thế xấu đi, cần đánh giá lại ghế. Với trẻ mức GMFCS IV và V hoặc có biến dạng, nên có kỹ thuật viên phục hồi chức năng tư vấn cấu hình. Bạn có thể tham khảo thêm cẩm nang phục hồi chức năng cho trẻ bại não.

Các bộ phận định vị thường gặp trên ghế cho trẻ bại não

Ngoài kích thước, khả năng hỗ trợ tư thế của ghế phụ thuộc vào các bộ phận định vị. Tùy mức GMFCS và nhu cầu của trẻ, ghế có thể có thêm:

• Đai ngực và đai vai: giữ thân trên thẳng, tránh đổ người về trước hoặc sang bên.
• Đai hông (đai chậu): cố định khung chậu ở tư thế trung tính, nền tảng cho tư thế ngồi tốt.
• Khối dạng chân: giữ hai đùi tách nhẹ, chống khép háng quá mức.
• Tựa đầu: đỡ đầu và cổ cho trẻ chưa kiểm soát được đầu, nhất là ở mức GMFCS cao.
• Khay và chỗ để chân điều chỉnh: hỗ trợ tay và giữ bàn chân ở tư thế đúng.

Trẻ ở mức GMFCS thấp thường chỉ cần vài bộ phận cơ bản, trong khi trẻ mức IV và V cần nhiều bộ phận định vị hơn. Việc lựa chọn cụ thể nên dựa trên đánh giá của kỹ thuật viên để cân bằng giữa hỗ trợ đủ và không hạn chế vận động chủ động của trẻ.

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Chọn đúng size ghế cho trẻ bại não dựa trên số đo cơ thể, cân nặng và mức độ vận động GMFCS, giúp trẻ ngồi hoặc đứng vững, hỗ trợ tư thế và phòng biến dạng. Bảng size theo chiều cao chỉ để tham khảo; đo trực tiếp và tư vấn chuyên môn luôn cho kết quả tốt nhất.

Để được tư vấn chọn dụng cụ tập cho trẻ em và ghế phù hợp với trẻ, vui lòng gọi hotline 0981.455.977.

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Vui lòng tham vấn chuyên môn y tế trước khi ra quyết định lâm sàng.