Chọn tủ âm sâu -25, -40 hay -86°C: loại mẫu nào cần nhiệt độ nào

Quyết định dải nhiệt bắt đầu từ hai câu hỏi: mẫu là gì và lưu bao lâu. Mẫu lưu vài tháng thường chỉ cần -25°C; mẫu lưu trên một năm nên xuống -40°C; RNA, tế bào sống và chủng gốc bắt buộc -86°C. Chọn sâu hơn mức cần thiết là trả thêm tiền điện mỗi tháng cho một khoảng nhiệt không dùng đến.

Bảng tra theo loại mẫu

Bảng trên là hướng dẫn định hướng. Điều kiện bảo quản chính thức của từng chỉ tiêu luôn theo quy trình kỹ thuật của cơ sở, hướng dẫn của nhà sản xuất sinh phẩm và quy định hiện hành của Bộ Y tế.

Ba câu hỏi quyết định thay cho việc so bảng thông số

Mẫu nằm trong tủ bao lâu? Đây là câu quan trọng hơn cả loại mẫu. Cùng một ống huyết tương, lưu ba tháng và lưu ba năm là hai bài toán khác nhau. Nếu quy trình của khoa hủy mẫu sau sáu tháng thì -25°C đã đủ, và khoản chênh để lên -40°C nên dành cho dung tích lớn hơn.

Mẫu có làm lại được không? Mẫu bệnh phẩm thường quy lấy lại được nếu bệnh nhân còn theo dõi. Chủng gốc và mẫu của một đề tài kéo dài nhiều năm thì không. Nhóm thứ hai đáng đầu tư cả tủ sâu hơn lẫn nguồn điện dự phòng.

Khoa sẽ làm gì trong ba năm tới? Cơ sở đang chuẩn bị triển khai xét nghiệm sinh học phân tử nên tính tủ -86°C ngay, vì mua thêm sau tốn hơn mua đúng từ đầu. Cơ sở không có kế hoạch đó thì -86°C là khoản đầu tư nằm không.

Chi phí đi kèm từng dải nhiệt

Giá mua chỉ là phần đầu. Nhóm -86°C dùng hai máy nén ghép tầng và phải giữ chênh lệch nhiệt độ lớn hơn nhiều, nên máy nén làm việc nhiều hơn, tốn điện hơn, tỏa nhiều nhiệt ra phòng hơn, và chi phí sửa chữa khi hỏng cũng cao hơn vì có hai cụm cơ khí thay vì một.

Ngoài ra, nhóm -86°C gần như bắt buộc phải có phương án dự phòng điện, vì mẫu bắt đầu hỏng từ lâu trước khi tủ tan đá. Cộng cả ba khoản đó, khoảng cách chi phí thực tế giữa một tủ -40°C và một tủ -86°C lớn hơn khoảng cách giá niêm yết khá nhiều.

Chọn cụ thể trong danh mục

Ở dải -25°C, bản nằm ngang BDF-25H110 là điểm bắt đầu rẻ nhất, còn bản đứng BDF-25V270 và 350 phù hợp khi lấy mẫu nhiều lần trong ngày.

Ở dải -40°C, bản một cửa BDF-40V362 và 450 đủ cho một nhóm mẫu duy nhất; cần chia cho hai khoa thì chọn bản hai ngăn BDF-40V368D và 528D.

Ở dải -86°C, bản nằm ngang BDF-86H50 và H118 hợp kho lưu ít động đến, còn bản đứng BDF-86V168T hợp phòng thao tác nhiều. Toàn bộ cấu hình nằm ở danh mục tủ lạnh âm sâu.

Câu hỏi thường gặp khi chọn dải nhiệt

Mẫu huyết thanh lưu sáu tháng cần tủ bao nhiêu độ?
Dải -25°C thường đủ cho khoảng thời gian này. Điều kiện chính thức theo quy trình kỹ thuật của khoa và hướng dẫn của nhà sản xuất sinh phẩm đang dùng.

Có nên mua thẳng tủ -86°C cho chắc không?
Chỉ nên khi cơ sở thật sự có mẫu cần mức đó. Máy -86°C có hai cụm máy nén nên tốn điện hơn, tỏa nhiều nhiệt hơn và gần như bắt buộc phải có nguồn dự phòng.

Tủ -40°C có thay được tủ -86°C trong thời gian ngắn không?
Với một số mẫu và trong thời gian rất ngắn thì tạm được, nhưng RNA và tế bào sống mất chất lượng nhanh. Quyết định phải theo quy trình của cơ sở, không theo suy đoán.

Huyết tương tươi đông lạnh cần bao nhiêu độ?
Theo Thông tư 26/2013/TT-BYT, huyết tương được giữ ở -18°C trở xuống, và mức sâu hơn cho thời hạn bảo quản dài hơn. Cơ sở áp dụng theo đúng quy định và quy trình nội bộ.

Cần đối chiếu danh mục mẫu của khoa với dải nhiệt phù hợp, gọi 0942.337.117 để kỹ sư tư vấn và gửi catalogue Biobase.

Về tác giả: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — đơn vị nhập khẩu và phân phối trực tiếp trang thiết bị y tế cho các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Nội dung mang tính tham khảo về thiết bị, không thay thế quy trình kỹ thuật của cơ sở y tế.

Tài liệu tham khảo

• Bộ Y tế. Thông tư 26/2013/TT-BYT ngày 16/9/2013 hướng dẫn hoạt động truyền máu.
• World Health Organization (2021). Ultra-low temperature (ULT) storage and transport for vaccines: An overview of options and challenges.