Môi chất R290 trong tủ lạnh y tế: ưu điểm và lưu ý khi lắp đặt

R290 là tên thương mại của propan tinh khiết dùng làm môi chất lạnh. Nó cho hiệu suất lạnh cao, không phá tầng ozone và có tác động rất thấp tới hiện tượng nóng lên toàn cầu, nhưng là chất dễ cháy nên đặt ra vài yêu cầu cụ thể cho phòng đặt tủ.

Vì sao ngành thiết bị lạnh chuyển sang R290

Các thế hệ môi chất trước đó lần lượt bị hạn chế vì lý do môi trường: nhóm CFC phá tầng ozone, nhóm HFC không phá ozone nhưng góp phần đáng kể vào hiệu ứng nhà kính. R290 nằm ngoài cả hai nhóm đó, nên nhiều hãng thiết bị lạnh y tế chuyển sang dùng nó cho các dòng mới.

Ưu điểm kỹ thuật đi kèm chứ không chỉ là chuyện tuân thủ. R290 truyền nhiệt tốt hơn, nên với cùng một công suất lạnh, máy cần lượng môi chất ít hơn và máy nén làm việc nhẹ hơn. Thực tế điều đó thể hiện ở điện năng tiêu thụ thấp hơn và ở việc máy nạp chỉ vài chục gam môi chất cho một buồng vài trăm lít.

Dễ cháy nghĩa là gì trong thực tế

Lượng môi chất trong một tủ y tế rất nhỏ và nằm trong hệ thống kín. Rủi ro chỉ xuất hiện khi hệ thống bị thủng và khí thoát ra tích tụ trong không gian kín cùng lúc có nguồn lửa hoặc tia lửa điện.

Vì vậy yêu cầu an toàn không phải là tránh dùng R290, mà là tránh tạo ra ba điều kiện đó cùng lúc. Bốn việc cụ thể cần làm:

• Không khoan, không bắt vít vào thân máy. Đường ống môi chất chạy trong lớp cách nhiệt của vỏ tủ. Đây là nguyên nhân thủng hệ thống phổ biến nhất và hoàn toàn tránh được.
• Giữ phòng đặt thông thoáng. Phòng có thông gió tự nhiên hoặc cưỡng bức để khí không tích tụ nếu có rò rỉ.
• Tránh nguồn lửa và thiết bị phát tia lửa đặt gần tủ, gồm cả bếp, đèn cồn và ổ cắm hỏng.
• Gọi kỹ thuật viên có chuyên môn khi cần sửa hệ thống lạnh, không tự nạp môi chất hoặc hàn ống.

Câu hỏi hay gặp khi làm hồ sơ thiết bị

Người lập hồ sơ thiết bị thường cần ghi đúng loại và khối lượng môi chất. Thông tin này nằm trên nhãn máy và trong catalogue của đúng lô hàng, không nên lấy từ mô tả chung trên website vì cấu hình thay đổi theo lô.

Với dòng tủ ghi môi chất chung chung kiểu "không chứa CFC", cần yêu cầu nhà cung cấp gửi catalogue để có ký hiệu chính xác trước khi hoàn thiện hồ sơ.

Model nào trong danh mục dùng R290

Nhiều model tủ âm sâu và tủ bảo quản của Biobase dùng R290, trong đó có bản -40°C một cửa BDF-40V362 và 450 và tủ bảo quản vắc xin BPR-5V288S, 358S và 468S. Cấu hình môi chất của từng lô hàng cần đối chiếu catalogue tại thời điểm đặt.

Xem thêm danh mục tủ lạnh âm sâu và danh mục tủ lạnh bảo quản 2–8°C để đối chiếu thông số của từng model.

Câu hỏi thường gặp về môi chất R290

R290 là chất gì?
R290 là tên thương mại của propan tinh khiết dùng làm môi chất lạnh. Nó không phá tầng ozone và có tác động rất thấp tới hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Tủ dùng R290 có nguy hiểm khi đặt trong phòng xét nghiệm không?
Lượng môi chất rất nhỏ và nằm trong hệ thống kín. Cần phòng thông thoáng, tránh nguồn lửa gần tủ và tuyệt đối không khoan vào thân máy.

Vì sao không được khoan vào thân tủ?
Vì đường ống môi chất chạy trong lớp cách nhiệt của vỏ tủ. Khoan hoặc bắt vít vào thân máy là nguyên nhân thủng hệ thống lạnh phổ biến nhất.

Làm hồ sơ thiết bị thì lấy thông tin môi chất ở đâu?
Lấy trên nhãn máy và catalogue của đúng lô hàng, không lấy từ mô tả chung trên website vì cấu hình có thể thay đổi theo lô.

Cần thông tin môi chất chính xác của lô hàng để làm hồ sơ thiết bị, gọi 0942.337.117 để nhận catalogue Biobase.

Về tác giả: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — đơn vị nhập khẩu và phân phối trực tiếp trang thiết bị y tế cho các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Nội dung mang tính tham khảo kỹ thuật, không thay thế hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.