Mô hình xương người: cách chọn kích thước và mức chi tiết theo môn học

Chọn mô hình xương người dựa trên hai yếu tố: kích thước cần dùng và mức chi tiết của mẫu. Môn giải phẫu đại cương chỉ cần bộ xương trơn; môn thần kinh cần bộ có rễ thần kinh và đĩa đệm; môn cơ xương khớp và vật lý trị liệu cần thêm dây chằng quanh khớp.

Bốn mức chi tiết của mô hình xương người

Cùng mang tên mô hình xương người, nhưng bốn mức chi tiết dưới đây dạy được những thứ khác nhau. Chọn sai mức thì hoặc trả tiền cho phần không dùng tới, hoặc mua về rồi thiếu đúng chi tiết cần giảng.

• Bộ xương trơn: chỉ có khung xương và các khớp nối. Dùng để nhận diện tên xương, đếm đốt sống, chỉ mốc xương sờ được và tập mô tả vị trí theo mặt phẳng giải phẫu. Đây là mức đơn giản nhất và cũng ít hỏng nhất vì không có chi tiết mềm.
• Bộ xương có rễ thần kinh: bổ sung các rễ thần kinh tủy sống đi ra từ lỗ gian đốt sống và phần đám rối chi phối chi trên, chi dưới. Người học nhìn thấy quan hệ giữa rễ thần kinh và đốt sống thay vì phải tưởng tượng qua hình vẽ hai chiều.
• Bộ xương có dây chằng quanh khớp: gắn thêm dây chằng ở các khớp lớn như vai, khuỷu, háng và gối. Nhờ đó giảng viên chỉ được vì sao mỗi khớp chỉ vận động theo một số hướng nhất định — phần cốt lõi của môn cơ xương khớp và vật lý trị liệu.
• Bộ xương có đĩa đệm: có đĩa đệm nằm xen giữa các thân đốt sống, cho phép minh họa quan hệ giữa đĩa đệm và rễ thần kinh đi ra ngay cạnh đó. Đây là cơ sở trực quan để giải thích bệnh lý chèn ép rễ.

Bốn mức này không loại trừ nhau. Trong danh mục có bộ gộp cả rễ thần kinh lẫn dây chằng quanh khớp, cũng có bộ gộp rễ thần kinh với đĩa đệm. Việc chọn là chọn tổ hợp khớp với môn học, không phải chọn bộ nào nhiều chi tiết nhất.

Kích thước: bộ toàn thân hay mô hình theo vùng

Bộ xương toàn thân cỡ người trưởng thành, chẳng hạn loại cao 170cm, giữ đúng tỷ lệ giữa các đoạn cơ thể. Đây là thứ mô hình thu nhỏ không làm được: khi người học đo khoảng cách giữa hai mốc xương trên mô hình đúng tỷ lệ, con số thu được mới có nghĩa để đối chiếu với người thật.

Đổi lại, bộ toàn thân chiếm diện tích, cần giá đứng có bánh xe và không chuyền tay được giữa các nhóm nhỏ. Lớp đông mà chỉ có một bộ thì phần lớn thời gian người học đứng nhìn chứ không tự thao tác.

Mô hình theo vùng giải quyết đúng chỗ đó. Mô hình chi trên, chi dưới hay vùng đầu mặt cổ đặt vừa mặt bàn, chia được cho nhiều nhóm cùng lúc, và thể hiện cả lớp cơ lẫn đường đi thần kinh — thứ bộ xương trơn không có. Cấu hình hợp lý cho một phòng thực hành thường là một bộ toàn thân để giảng chung, kèm vài mô hình theo vùng để chia nhóm luyện tập.

Ghép mức chi tiết với từng môn học

Giải phẫu đại cương

Mục tiêu là nhận diện và gọi tên. Bộ xương trơn, hoặc bộ có rễ thần kinh ở mức cơ bản, là đủ. Với môn này nên ưu tiên số lượng hơn độ chi tiết: hai bộ đơn giản cho hai nhóm học tốt hơn một bộ đắt tiền mà cả lớp phải xếp hàng chờ.

Giải phẫu hệ thần kinh

Người học cần thấy rễ thần kinh thoát ra ở đâu và đi về đâu, nên bộ có rễ thần kinh là bắt buộc. Có thêm đĩa đệm thì giải thích được vì sao tổn thương ở một tầng đốt sống lại biểu hiện theo một vùng chi phối nhất định. Mô hình vùng đầu mặt cổ kèm cấu trúc não bổ sung phần trung ương mà bộ xương không thể hiện.

Cơ xương khớp và chấn thương chỉnh hình

Trọng tâm là khớp, nên dây chằng quanh khớp quan trọng hơn mọi chi tiết khác. Bộ xương trơn không trả lời được câu hỏi vì sao khớp gối gập duỗi tốt nhưng không xoay tự do, còn bộ có dây chằng thì chỉ thẳng vào cấu trúc giữ khớp.

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Nhóm này cần cả dây chằng lẫn đĩa đệm để nói về tư thế, tầm vận động và bài tập. Ghép thêm mô hình cơ và thần kinh chi trên hoặc chi dưới thì giảng được trọn ý: cơ nào kéo khớp nào, thần kinh nào chi phối nhóm cơ đó.

Y học cổ truyền

Bộ xương ở đây đóng vai trò mốc định vị. Nhiều mốc dùng để xác định huyệt là mốc xương sờ được, nên đặt bộ xương cạnh mô hình huyệt vị giúp người học đối chiếu ngay trong buổi học thay vì tra lại sách.

Bảng so sánh mô hình xương và mô hình theo vùng trong danh mục

Giá tham khảo, có thể thay đổi. Toàn bộ nhóm này nằm trong danh mục mô hình giải phẫu của Thiết bị y tế Huê Lợi; gọi 0942.337.117 để nhận báo giá theo cấu hình và số lượng thực tế.

Nhận hàng, lắp đặt và giữ mô hình bền

Bộ xương toàn thân giao kèm giá đứng. Khi nhận hàng nên kiểm bốn thứ: chân giá cùng khóa bánh xe, móc treo ở đỉnh sọ, các khớp nối tại vai, háng và cột sống, và các chi tiết mềm như rễ thần kinh hay dây chằng có bị gấp trong quá trình vận chuyển hay không. Phát hiện sớm thì xử lý được ngay, để lâu chi tiết mềm giữ nếp gấp.

Nói thẳng một nhược điểm: mức chi tiết càng cao thì phần dễ hỏng càng nhiều. Rễ thần kinh và dây chằng là chi tiết mảnh, qua vài chục lượt người học kéo gập sẽ xuống cấp nhanh hơn khung xương. Cách xử lý thực tế của nhiều phòng thực hành là giữ bộ chi tiết cao cho giảng viên minh họa, đồng thời trang bị thêm bộ đơn giản hơn cho người học tự thao tác.

Vị trí đặt cũng đáng lưu ý. Bộ xương treo giá đứng nên kê sát tường, tránh lối đi chính và tránh luồng gió thổi thẳng. Khi di chuyển giữa các phòng, hạ thấp giá và đẩy ở phần khung chân thay vì kéo bằng chi trên của mô hình.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình xương người 170cm giá bao nhiêu?

Bộ xương 170cm có rễ thần kinh và dây chằng quanh khớp có giá tham khảo 4.200.000đ. Bộ kèm đĩa đệm và rễ thần kinh có giá tham khảo 2.900.000đ. Giá có thể thay đổi, gọi 0942.337.117 để nhận báo giá.

Trường cao đẳng y tế nên chọn mức chi tiết nào?

Nếu chủ yếu dạy giải phẫu đại cương và điều dưỡng, bộ xương có rễ thần kinh là đủ. Có đào tạo vật lý trị liệu hoặc kỹ thuật phục hồi chức năng thì chọn bộ có thêm dây chằng quanh khớp.

Bộ có đĩa đệm khác bộ có dây chằng quanh khớp ở điểm gì?

Bộ có đĩa đệm tập trung vào cột sống và quan hệ giữa đĩa đệm với rễ thần kinh. Bộ có dây chằng quanh khớp tập trung vào các khớp lớn và giới hạn tầm vận động của từng khớp.

Mô hình xương người có giao đi các tỉnh không?

Có. Thiết bị y tế Huê Lợi giao hàng 34/34 tỉnh thành, đóng gói riêng phần giá đứng và phần mô hình. Liên hệ 0942.337.117 hoặc 0981.455.977 để nhận lịch giao và hướng dẫn lắp đặt.

Chốt cấu hình cho phòng thực hành

Nếu chưa chắc nên lấy mức chi tiết nào, cách nhanh nhất là gửi danh sách môn học đang dạy và sĩ số một ca thực hành. Đội tư vấn sẽ ghép cấu hình theo môn, nêu rõ mô hình nào dùng chung cho nhiều môn để giảm số lượng phải mua. Hotline 0942.337.117, số phụ 0981.455.977, giờ làm việc 8h00–17h30 tất cả các ngày trong tuần.

Về đội ngũ biên soạn

Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — gồm bác sĩ, dược sĩ và kỹ sư kỹ thuật y sinh, trực tiếp nhập khẩu và phân phối trang thiết bị y tế.

Nội dung trình bày kiến thức về thiết bị đào tạo và cách chọn cấu hình, không thay thế hướng dẫn của giảng viên hay thầy thuốc.

Nguồn tham khảo

• 3D printing as a pedagogical tool for teaching normal human anatomy: a systematic review — BMC Medical Education, đăng trên PubMed Central: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10589929/
• Effectiveness of 3D-printed models prepared from radiological data for anatomy education: a meta-analysis — đăng trên PubMed Central: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9768753/

Nguồn thông số kỹ thuật: tên gọi và giá tham khảo lấy theo trang sản phẩm tương ứng trên hueloi.com.