Đầu dò convex tần số thấp dùng cho ổ bụng và thai qua thành bụng; đầu dò linear tần số cao dùng cho mạch máu, tuyến giáp, cơ xương khớp; đầu dò phased array dùng cho tim; đầu dò âm đạo dùng cho phụ khoa, thai sớm. Phòng khám chọn đầu dò theo vùng khám chính rồi mới chọn máy.
Nguyên lý tần số và độ xuyên sâu của đầu dò siêu âm
Tài liệu StatPearls trên thư viện NCBI của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ nêu quy tắc nền tảng khi chọn đầu dò: tần số càng cao thì độ xuyên càng thấp nhưng độ phân giải hình ảnh càng cao. Đầu dò linear có mặt phẳng và tạo ảnh hình chữ nhật. Đầu dò convex có mặt cong; loại convex tần số thấp thường dùng cho ổ bụng nhờ xuyên sâu và trường nhìn rộng. Đầu dò phased array điều hướng chùm tia từ một điểm, tạo ảnh hình quạt, thuận lợi khi quét qua khe liên sườn. Đầu dò trong khoang, gồm đầu dò âm đạo, có tần số cao và mặt tiếp xúc nhỏ, phục vụ siêu âm vùng chậu. Từ quy tắc này, mỗi loại đầu dò cho ảnh tốt ở một dải độ sâu nhất định. Phòng khám khám nhiều vùng cơ thể vì vậy thường cần từ 2 loại đầu dò trở lên, hoặc một thiết bị gộp nhiều loại đầu dò.
So sánh 4 loại đầu dò siêu âm theo vùng khám
| Loại đầu dò | Hình ảnh | Dải tần trên máy đang phân phối | Vùng khám chính | Máy có sẵn tại Huê Lợi |
|---|---|---|---|---|
| Convex | Hình quạt rộng, xuyên sâu | 2–5 MHz (Edan Nano C5 EXP); 3,5/5 MHz (Sonostar C5Plus) | Gan mật, thận, ổ bụng, thai qua thành bụng | Nano C5 EXP, C5Plus, bản 2 đầu dò |
| Linear | Hình chữ nhật, chi tiết ở vùng nông | 4–12 MHz (Edan Nano L12 EXP); 7,5/10 MHz (Sonostar C5Plus) | Tuyến giáp, tuyến vú, mạch máu, cơ xương khớp | Nano L12 EXP, C5Plus, bản 2 đầu dò |
| Phased array | Hình quạt xuất phát từ một điểm, mặt đầu dò nhỏ | 3,5/5 MHz (Sonostar C5Plus) | Tim, quét qua khe liên sườn | Sonostar C5Plus, Acclarix Lx3 với đầu dò tim |
| Âm đạo (trong khoang) | Tần số cao, mặt tiếp xúc nhỏ | Theo cấu hình máy | Tử cung, phần phụ, thai sớm | Acclarix Lx3 với đầu dò phụ khoa |
Cách chọn đầu dò máy siêu âm theo chuyên khoa
Thứ tự hợp lý là liệt kê các vùng khám chiếm phần lớn lịch siêu âm của cơ sở, chọn đầu dò cho từng vùng, rồi chọn máy có đủ cổng hoặc đủ chế độ cho số đầu dò đó.
Đầu dò cho phòng khám đa khoa và nội tổng quát
Đầu dò convex là đầu dò chính vì phần lớn chỉ định ở phòng khám đa khoa là gan mật, thận và ổ bụng. Đầu dò linear nên có thêm khi cơ sở khám tuyến giáp, hạch cổ và phần mềm.
Đầu dò cho phòng khám sản phụ khoa
ISUOG khuyến nghị đầu dò qua thành bụng thường trong dải 2 đến 9 MHz cho khám thai quý 2 và xếp đầu dò âm đạo vào nhóm nên có. Phòng khám làm phụ khoa thường xuyên cần máy cắm được đầu dò âm đạo, vì vậy máy bàn đẩy nhiều cổng như Acclarix Lx3 phù hợp hơn máy cầm tay.
Đầu dò cho cơ xương khớp, tuyến giáp và mạch máu
Nhóm chỉ định này cần đầu dò linear tần số cao và nên có Doppler màu để xem dòng chảy. Edan Nano L12 EXP là lựa chọn gọn cho bác sĩ cơ xương khớp; trang sản phẩm ghi ứng dụng khảo sát gân, cơ và dây chằng.
Đầu dò cho siêu âm tim và hồi sức
Siêu âm tim cần đầu dò phased array có mặt nhỏ để quét qua khe liên sườn. Ở tầm giá phòng khám, Sonostar C5Plus là thiết bị gộp đầu dò này cùng convex và linear; máy bàn đẩy cần lắp thêm đầu dò tim theo cấu hình.
Máy siêu âm xách tay 2 đầu dò phù hợp với ai?
Máy siêu âm xách tay 2 đầu dò phù hợp với phòng khám đa khoa nhỏ và bác sĩ khám tại nhà cần khám cả ổ bụng lẫn vùng nông bằng một máy. Bản đang phân phối tại Huê Lợi là Well.D P10, đi kèm đầu dò convex 5C2AN cho ổ bụng và đầu dò linear 12L5AN cho tuyến giáp, mạch máu, phần mềm. Theo trang sản phẩm, máy có màn hình cảm ứng 12,1 inch, nặng 1,65 kg, có Doppler màu và Doppler phổ. Máy có 1 cổng cắm đầu dò, vì vậy khi chuyển từ khám bụng sang khám tuyến giáp, người làm cần đổi đầu dò trên cổng. Cấu hình chuẩn không có đầu dò tim và đầu dò âm đạo. Nếu cơ sở cần thêm siêu âm tim tại giường, Sonostar C5Plus cùng mức giá gộp cả phased array nhưng hiển thị trên điện thoại hoặc máy tính bảng. Các model xách tay khác có trong danh mục máy siêu âm xách tay.
Câu hỏi thường gặp
Máy siêu âm xách tay 2 đầu dò gồm những đầu dò nào?
Bản 2 đầu dò Well.D P10 tại Huê Lợi đi kèm một đầu dò linear 12L5AN và một đầu dò convex 5C2AN, máy có 1 cổng cắm đầu dò, giá 50.000.000đ trên website.
Một đầu dò convex có khám được tuyến giáp không?
Đầu dò convex tần số thấp xuyên sâu nhưng độ phân giải vùng nông thấp. Với tuyến giáp, tuyến vú và mạch máu nông, đầu dò linear tần số cao cho ảnh chi tiết hơn.
Phòng khám sản cần mấy đầu dò?
Tối thiểu một đầu dò convex qua thành bụng. Theo ISUOG, đầu dò âm đạo thuộc nhóm nên có cho khám thai quý 2; với phụ khoa và thai sớm, phòng khám thường cần thêm đầu dò này.
Đầu dò không dây 3 trong 1 có thay được máy có 3 đầu dò rời không?
Sonostar C5Plus gộp convex, linear và phased array trong một thân máy, phù hợp khám nhanh và khám lưu động. Phòng siêu âm cố định nhiều ca vẫn thuận tiện hơn với máy có đầu dò rời và màn hình lớn.
Kết luận
Đầu dò quyết định vùng khám mà máy siêu âm làm tốt, vì vậy danh sách đầu dò cần chốt trước khi so giá máy. Giá các cấu hình xách tay có trong bảng giá máy siêu âm xách tay. Quý khách cần tư vấn bộ đầu dò theo chuyên khoa, vui lòng gọi 0942.337.117 hoặc xem danh mục máy siêu âm.
Lưu ý: nội dung mang tính tham khảo cho cơ sở y tế khi chọn thiết bị, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Máy siêu âm phải do người có chuyên môn vận hành.
Tài liệu tham khảo
- Grogan SP, Mount CA. StatPearls, NCBI Bookshelf. Ultrasound Physics and Instrumentation, cập nhật 27/03/2023, truy cập 05/10/2026.
- Salomon LJ và cộng sự, ISUOG. ISUOG Practice Guidelines (updated): performance of the routine mid-trimester fetal ultrasound scan, Ultrasound Obstet Gynecol 2022; 59: 840–856, truy cập 05/10/2026.
- Thiết bị y tế Huê Lợi. Trang sản phẩm Máy siêu âm xách tay 2 đầu dò (Well.D P10), truy cập 05/10/2026.
- Thiết bị y tế Huê Lợi. Trang sản phẩm Sonostar C5Plus, truy cập 05/10/2026.
- Thiết bị y tế Huê Lợi. Trang sản phẩm Edan Nano C5 EXP, truy cập 05/10/2026.
- Thiết bị y tế Huê Lợi. Trang sản phẩm Edan Nano L12 EXP, truy cập 05/10/2026.
