Mô hình giải phẫu là gì? Phân loại và cách chọn theo mục đích đào tạo

Mô hình giải phẫu là bản mô phỏng cấu trúc cơ thể người bằng vật liệu tổng hợp, dùng để dạy và học hình thái các hệ cơ quan. Chúng phân loại theo hệ cơ quan và theo mức độ chi tiết; chọn đúng loại phụ thuộc vào đối tượng người học, kỹ năng cần đạt và ngân sách.

Mô hình giải phẫu là gì?

Mô hình giải phẫu tái tạo hình thái cơ thể người theo tỷ lệ thật hoặc phóng to, cho phép người học nhìn thấy vị trí, hình dạng và tương quan giữa các cấu trúc mà hình vẽ hai chiều không diễn tả hết. Đa số mô hình tháo rời được từng bộ phận, đánh số chi tiết và kèm bảng chú giải để tra tên.

Có hai nhóm dụng cụ dạy học rất hay bị gộp làm một. Mô hình giải phẫu phục vụ mục tiêu nhận biết cấu trúc: người học chỉ, gọi tên và mô tả liên quan giữa các thành phần. Mô hình thực hành kỹ thuật phục vụ mục tiêu làm được thao tác: tiêm, đặt ống, ép tim, khâu vết thương. Hai nhóm không thay thế nhau, và một phòng thực hành hoàn chỉnh cần cả hai. Toàn bộ các nhóm dụng cụ dạy học đang phân phối được tập hợp trong danh mục mô hình giảng dạy y khoa.

Điểm mạnh của mô hình so với tiêu bản thật là dùng lại được vô số lần, không cần điều kiện bảo quản đặc biệt và không vướng thủ tục pháp lý về mô người. Điểm yếu cũng cần nói thẳng: mô hình luôn đơn giản hóa so với thực tế, màu sắc phân biệt hệ cơ quan là quy ước sư phạm chứ không phải màu thật, và cảm giác chạm khác mô sống.

Có mấy loại mô hình giải phẫu?

Cách chia hữu dụng nhất khi đi mua là chia theo cấu trúc mà mô hình thể hiện, vì cách chia này gắn thẳng với nội dung bài giảng và với ngân sách phải chuẩn bị.

Ngoài các nhóm trên còn có mô hình bộ phận đơn lẻ, ví dụ tim phổi và mạch máu hoặc buồng trứng và nang trứng. Đây là lựa chọn kinh tế khi chỉ cần minh họa một chương: mô hình giải phẫu buồng trứng và nang trứng ở mức 2.500.000đ đủ dùng cho bài sinh lý sinh sản mà không phải mua cả mô hình thân người.

Chọn mô hình giải phẫu theo mục đích đào tạo

Dạy giải phẫu đại cương cho người học năm đầu

Mục tiêu giai đoạn này là nhận diện và gọi tên, chưa cần chi tiết vi thể. Ưu tiên một bộ xương người toàn thân cộng một mô hình thân người tháo rời nội tạng, vì hai vật này bao phủ phần lớn nội dung. Mô hình xương người 170cm đa chức năng có rễ thần kinh và dây chằng quanh khớp, giá tham khảo 4.200.000đ, dùng được cho cả phần định khu chi thể. Với lớp đông, mua hai đến ba bản loại này hiệu quả hơn mua một bản cao cấp, vì thời gian tiếp xúc trực tiếp mới tạo ra ghi nhớ.

Dạy hệ cơ quan chuyên sâu và định khu phẫu thuật

Khi người học đã qua giai đoạn nhận diện, mô hình cần thể hiện lớp: cơ nông, cơ sâu, bó mạch thần kinh đi kèm. Mô hình cơ và nội tạng người 170cm ở mức 38.000.000đ thuộc nhóm này. Đây là khoản đầu tư lớn nên thường đặt tại phòng tiêu bản dùng chung cho nhiều bộ môn thay vì mua nhiều bản. Nếu chỉ dạy chi thể, mô hình cơ và thần kinh chi trên 5.500.000đ hoặc chi dưới 6.500.000đ tiết kiệm hơn nhiều mà vẫn đủ chi tiết.

Dạy y học cổ truyền

Nội dung châm cứu, xoa bóp bấm huyệt cần mô hình thể hiện đường kinh và vị trí huyệt trên bề mặt cơ thể, khác hẳn mô hình giải phẫu thông thường vốn tập trung vào cấu trúc bên trong. Mô hình huyệt vị cơ thể người 178cm ở mức 9.000.000đ đáp ứng nhóm nội dung này; nên hỏi trước cách ghi nhãn huyệt để khớp với giáo trình đang dùng.

Dạy thần kinh, tai mũi họng và răng hàm mặt

Vùng đầu mặt cổ có mật độ cấu trúc dày, rất khó quan sát trên mô hình toàn thân vì tỷ lệ nhỏ. Mô hình giải phẫu vùng đầu mặt cổ và não bên trong ở mức 9.500.000đ tách riêng vùng này thành nhiều mảnh, thuận cho việc chỉ từng thùy não và từng đôi thần kinh sọ. Toàn bộ các dòng nêu trên nằm trong danh mục mô hình giải phẫu cùng bảng giá đang áp dụng.

Bốn điều nên xác định trước khi chốt cấu hình

• Số người học trên một buổi. Đây là con số quyết định nên mua nhiều bản đơn giản hay một bản chi tiết. Một mô hình cao cấp cho lớp bốn mươi người thường chỉ để giảng viên trình diễn.
• Mô hình đứng cố định hay luân chuyển giữa các phòng. Mô hình toàn thân cần chân đế có bánh xe và lối đi đủ rộng; mô hình nửa người đặt bàn cơ động hơn nhiều và ít rủi ro va đập.
• Mức chi tiết thực sự dùng tới. Mua chi tiết vượt xa nội dung giảng dạy vừa tốn tiền vừa tăng số mảnh nhỏ dễ thất lạc khi luân chuyển.
• Tài liệu và cách ghi nhãn đi kèm. Nhiều dòng nhập khẩu đánh số kèm bảng chú giải bằng tiếng Anh. Cần xác nhận trước phần tài liệu để bộ môn chủ động biên soạn bảng tra tiếng Việt.

Lắp đặt và bảo quản mô hình giải phẫu

Mô hình toàn thân thường được đóng thùng gỗ, tháo rời chân đế và một số mảnh khi vận chuyển. Nên bố trí sẵn vị trí đặt trước ngày giao, vì thùng hàng cồng kềnh và không nên mở ở hành lang hẹp.

Trong sử dụng hằng ngày, ba việc giữ mô hình bền lâu. Thứ nhất, lau bằng khăn ẩm rồi lau khô ngay thay vì xịt dung dịch trực tiếp lên bề mặt sơn. Thứ hai, tránh ánh nắng chiếu thẳng vì lớp màu phân biệt các hệ cơ quan sẽ bạc dần và mất giá trị sư phạm. Thứ ba, cất các mảnh nhỏ vào khay chia ô và đối chiếu số lượng cuối mỗi buổi. Theo ghi nhận từ thực tế bảo hành, mô hình giải phẫu hỏng phần lớn do thất lạc mảnh chứ không do gãy vỡ.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình giải phẫu khác mô hình thực hành kỹ thuật thế nào?

Mô hình giải phẫu dùng để nhận biết và gọi tên cấu trúc cơ thể. Mô hình thực hành kỹ thuật dùng để tập thao tác như tiêm, đặt ống, ép tim. Phòng thực hành đầy đủ cần cả hai nhóm, không thay thế cho nhau.

Trường trung cấp và cao đẳng y nên bắt đầu từ mô hình nào?

Nên bắt đầu bằng bộ xương người toàn thân và một mô hình thân người tháo rời nội tạng. Hai vật này phủ phần lớn nội dung giải phẫu đại cương, chi phí vừa phải và dùng chung được cho nhiều bộ môn.

Mô hình giải phẫu giá bao nhiêu?

Tùy nhóm và mức chi tiết. Mô hình xương người kèm đĩa đệm và rễ thần kinh 170cm ở mức 2.900.000đ, mô hình cơ và nội tạng người 170cm ở mức 38.000.000đ. Gọi 0942.337.117 để nhận báo giá theo danh sách cần mua.

Nên chọn mô hình toàn thân hay mô hình nửa người?

Mô hình toàn thân phù hợp phòng tiêu bản cố định và lớp đông. Mô hình nửa người đặt bàn gọn, dễ luân chuyển giữa các phòng, chi phí thấp hơn, hợp với lớp nhỏ và với cơ sở có diện tích hạn chế.

Mô hình giải phẫu có giao lắp toàn quốc không?

Có. Thiết bị y tế Huê Lợi giao hàng 34/34 tỉnh thành, hướng dẫn lắp đặt và bàn giao bảng chi tiết mảnh kèm theo. Liên hệ 0942.337.117 hoặc 0981.455.977 để đặt lịch giao.

Chốt cấu hình theo chương trình đào tạo

Không có một mô hình giải phẫu tốt nhất cho mọi cơ sở. Cách chọn đúng là bắt đầu từ chuẩn đầu ra của học phần, liệt kê các cấu trúc người học phải chỉ được, rồi mới chọn mô hình thể hiện đúng những cấu trúc đó. Với ngân sách hạn chế, ưu tiên số lượng bản cho nhóm nền tảng trước, mô hình chuyên sâu bổ sung sau theo từng học kỳ.

Cần bảng đối chiếu cấu hình và báo giá theo danh sách cụ thể, gọi 0942.337.117 (phụ 0981.455.977) hoặc gửi yêu cầu tới thietbiytehueloi@gmail.com. Giờ làm việc 8h00 – 17h30 tất cả các ngày trong tuần.

Nguồn tham khảo

Catalogue kỹ thuật của nhà sản xuất do Huê Lợi Medical trực tiếp nhập khẩu và thông tin sản phẩm công bố trên hueloi.com. Giá trong bài là giá tham khảo, có thể thay đổi.

Về nhóm biên soạn

Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — gồm bác sĩ, dược sĩ và kỹ sư kỹ thuật y sinh, trực tiếp nhập khẩu và phân phối trang thiết bị y tế. Nội dung trình bày kiến thức về thiết bị và dụng cụ đào tạo, không thay thế hướng dẫn của thầy thuốc.