Máy xét nghiệm tinh trùng tự động (CASA): chỉ số tinh dịch đồ theo WHO 2021, đối tượng cần làm và giới hạn của máy

2026-10-08 08:11:28

Máy xét nghiệm tinh trùng tự động (CASA) dùng camera gắn kính hiển vi và phần mềm để đếm mật độ, đo di động và tốc độ tinh trùng trên tinh dịch đồ. Kết quả được đối chiếu với giới hạn dưới trong cẩm nang WHO 2021. Phần đánh giá hình thái vẫn cần kỹ thuật viên kiểm lại.

máy xét nghiệm tinh trùng thiết bị phân tích tinh dịch đồ tự động — Thiết bị phân tích tinh dịch đồ tự động

Các chỉ số tinh dịch đồ theo cẩm nang WHO 2021

Cẩm nang xét nghiệm tinh dịch người của Tổ chức Y tế Thế giới, bản thứ sáu phát hành ngày 27/07/2021, là chuẩn quy trình mà Hội Tiết niệu châu Âu yêu cầu áp dụng. Bản này gộp dữ liệu của 3.589 nam giới có con, tức người có vợ thụ thai tự nhiên trong vòng 12 tháng, thu thập tại 13 quốc gia. Bảng dưới ghi bách phân vị thứ 5 của nhóm này. Theo phân tích của Boitrelle và cộng sự, cẩm nang ghi rõ giá trị bách phân vị 5 chỉ là một cách diễn giải kết quả và không đủ để chẩn đoán vô sinh. Bản thứ sáu cũng đưa trở lại cách tách di động tiến tới nhanh và tiến tới chậm, đồng thời khuyến nghị đánh giá sức sống khi tổng di động dưới 40%. Máy CASA phân loại di động theo bốn nhóm A, B, C, D nên đáp ứng cách tách này.

Chỉ số	Giới hạn dưới theo WHO 2021	Cách máy CASA xử lý
Thể tích tinh dịch	1,4 mL	Kỹ thuật viên đo và nhập vào phần mềm
Mật độ tinh trùng	16 triệu/mL	Đếm tự động trên buồng đếm
Tổng số tinh trùng	39 triệu/lần xuất tinh	Phần mềm tính từ mật độ và thể tích
Tổng di động	42%	Đo tự động, phân nhóm A, B, C, D
Di động tiến tới	30%	Cộng nhóm A và B
Sức sống	54%	Đánh giá riêng khi tổng di động dưới 40%
Hình thái bình thường	4%	Phần mềm hình thái, kỹ thuật viên kiểm lại

Đối tượng cần làm tinh dịch đồ

Theo hướng dẫn của Hội Tiết niệu châu Âu (EAU), vô sinh là tình trạng cặp vợ chồng không tránh thai nhưng không có thai tự nhiên sau 12 tháng. EAU khuyến cáo mạnh việc thăm khám mọi nam giới trong cặp vợ chồng đến khám vì hiếm muộn, kể cả người có tinh dịch đồ bất thường. Khi kết quả lần đầu bất thường, EAU khuyến cáo mạnh làm ít nhất hai lần liên tiếp. Ngoài chẩn đoán hiếm muộn, cẩm nang WHO 2021 nêu các mục đích khác của tinh dịch đồ: đánh giá sức khỏe sinh sản nam giới, định hướng chọn kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, theo dõi đáp ứng điều trị và đánh giá hiệu quả biện pháp tránh thai ở nam. Cơ sở có nhu cầu thường xuyên gồm phòng khám nam học, phòng khám tiết niệu có khám hiếm muộn và trung tâm hỗ trợ sinh sản.

Giới hạn của máy phân tích tinh dịch đồ tự động

Tổng quan hệ thống của Finelli và cộng sự đăng trên Translational Andrology and Urology năm 2021 cho thấy kết quả máy CASA tương quan cao với phân tích thủ công ở mật độ và di động. Hình thái là chỉ số chênh lệch lớn giữa máy và người đọc, do hình dạng tinh trùng rất đa dạng. Kết quả của máy dao động nhiều hơn ở mẫu mật độ thấp dưới 15 triệu/mL và mẫu mật độ cao trên 60 triệu/mL. Đánh giá di động kém chính xác khi mẫu đặc hoặc có nhiều tế bào lạ và mảnh vụn. Nhóm tác giả kết luận máy vẫn cần nhân sự được đào tạo vận hành. Cẩm nang WHO 2021 xếp phân tích tinh trùng có máy tính hỗ trợ vào nhóm xét nghiệm nâng cao. Vì vậy phòng xét nghiệm nên duy trì quy trình đọc lại bằng mắt với mẫu mật độ thấp và mẫu nhiều tạp chất.

Cấu hình thiết bị phân tích tinh dịch đồ tự động

Thiết bị phân tích tinh dịch đồ tự động trên trang sản phẩm gồm kính hiển vi, camera USB, phần mềm phân tích, 2 buồng đếm tinh trùng và bộ cáp kết nối, giá 55.000.000đ. Phần mềm xuất 34 hạng mục chỉ số và 3 loại biểu đồ phân bố tốc độ, nhận dạng tinh trùng trong dải tốc độ 0 đến 180 μm/s. Vật kính hỗ trợ 20x, 25x, 40x và 100x: độ phóng đại thấp dùng để đếm, độ phóng đại cao dùng để xem hình thái đầu, thân và đuôi. Kết quả lưu trong cơ sở dữ liệu bệnh nhân, in và chia sẻ được trong mạng nội bộ. Với trung tâm hỗ trợ sinh sản, khâu lấy mẫu có thể kết hợp thiết bị hỗ trợ lấy tinh trùng. Các thiết bị cùng nhóm có trong danh mục máy lấy mẫu và phân tích tinh trùng và danh mục thiết bị nam khoa.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả tinh dịch đồ dưới giới hạn WHO có phải là vô sinh không?

Chưa đủ để kết luận. Cẩm nang WHO 2021 nêu giá trị bách phân vị 5 chỉ là một cách diễn giải và không đủ để chẩn đoán vô sinh. Hướng dẫn EAU khuyến cáo làm ít nhất hai lần khi kết quả đầu tiên bất thường.

Máy CASA có thay được kỹ thuật viên xét nghiệm không?

Không. Tổng quan năm 2021 kết luận máy CASA là lựa chọn thay thế hợp lệ cho mật độ và di động, nhưng vẫn cần nhân sự được đào tạo, đặc biệt với hình thái và mẫu nhiều tạp chất.

Thiết bị phân tích tinh dịch đồ tự động 55 triệu đồng gồm những gì?

Cấu hình gồm kính hiển vi, camera USB, phần mềm phân tích, 2 buồng đếm tinh trùng, bộ cáp kết nối và tài liệu hướng dẫn sử dụng.

Kết luận

Máy phân tích tinh dịch đồ tự động giúp phòng khám chuẩn hóa phép đếm mật độ và di động theo cẩm nang WHO 2021, còn hình thái và mẫu khó vẫn cần kỹ thuật viên. Quy trình bảo quản mẫu và hóa chất của phòng xét nghiệm có trong bài checklist thiết bị bảo quản cho phòng xét nghiệm. Quý khách cần tư vấn cấu hình, vui lòng gọi 0942.337.117.

Lưu ý: nội dung mang tính tham khảo cho cơ sở y tế khi chọn thiết bị, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ. Chỉ định trị liệu cho từng người bệnh do bác sĩ chuyên khoa quyết định sau khi thăm khám.

Tác giả: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi

Đội ngũ gồm bác sĩ, dược sĩ và kỹ sư y sinh, phụ trách tư vấn thiết bị xét nghiệm và thiết bị nam khoa

Bài viết do đội ngũ chuyên môn của Công ty TNHH Thiết bị Y tế Huê Lợi biên soạn và kiểm chứng. Công ty nhập khẩu và phân phối trực tiếp thiết bị y tế, phục vụ 34 tỉnh thành. Tư vấn: 0942.337.117.