Thuốc sắc để tủ lạnh được không? Hướng dẫn cho phòng khám và cho bệnh nhân mang về nhà

Thuốc sắc đóng túi để được trong ngăn mát tủ lạnh, và với thang dùng nhiều ngày thì nên để. Ngăn mát 2–8°C kéo dài khoảng dùng lên chừng 3–5 ngày so với chỉ trong ngày ở nhiệt độ phòng. Điều kiện bắt buộc là túi còn nguyên mép hàn, được cất lạnh sớm và hâm ấm đúng cách trước khi uống.

Vì sao lạnh có tác dụng, và lạnh không làm được gì

Nhiệt độ thấp không diệt vi sinh vật, nó chỉ làm chậm tốc độ nhân lên của chúng. Cơ quan an toàn thực phẩm Hoa Kỳ (USDA FSIS) xác định vùng nhiệt nguy hiểm cho thực phẩm đã nấu là khoảng 4–60°C và khuyến cáo không để thực phẩm nằm trong vùng đó quá hai giờ. Đưa túi thuốc xuống dưới 8°C là đưa nó ra khỏi vùng nguy hiểm — đó là toàn bộ lợi ích của tủ lạnh, không hơn.

Hệ quả thực tế rất quan trọng: tủ lạnh không cứu được túi thuốc đã bắt đầu hỏng, và cũng không bù được cho một mép hàn không kín. Nếu túi để ngoài phòng cả buổi sáng rồi mới cất tủ, đồng hồ hạn dùng đã chạy phần lớn quãng đường trước khi vào tủ.

Kịch bản 1 — Bảo quản tại phòng khám và cơ sở bào chế

Ở cơ sở, thuốc thường sắc theo mẻ rồi giao dần trong ngày hoặc giữ chờ bệnh nhân tới lấy. Quy trình dưới đây áp dụng được cho cả phòng chẩn trị nhỏ lẫn khoa dược bệnh viện.

Một tủ mát riêng cho thuốc, không dùng chung với thực phẩm hay mẫu bệnh phẩm, là đầu tư nhỏ nhưng loại bỏ được rủi ro nhiễm chéo và tranh cãi về trách nhiệm khi có sự cố.

Kịch bản 2 — Bệnh nhân mang thuốc về nhà

Đây là kịch bản khó kiểm soát nhất, vì cơ sở mất quyền quan sát ngay khi bệnh nhân bước ra cửa. Cách duy nhất hiệu quả là viết sẵn một tờ dặn dò ngắn và đọc lại cho người bệnh khi giao thuốc.

Nội dung dặn dò nên có đúng sáu ý

1. Về tới nhà cất ngay ngăn mát, không để trên xe, không để cạnh bếp hay nơi có nắng chiếu.
2. Để nguyên túi, không cắt trước, không sang chai. Cắt túi nào dùng túi đó.
3. Uống theo số túi mỗi ngày đã ghi trên nhãn, không gộp hai túi làm một lần vì thấy quên buổi trước.
4. Làm ấm trước khi uống theo cách ở mục dưới, trừ khi thầy thuốc dặn uống nguội.
5. Dùng hết trong khoảng ngày đã ghi; quá mốc thì bỏ, không tiếc.
6. Thấy túi phồng, dịch chua, đổi màu hoặc có sợi nhớt thì bỏ cả túi và báo lại cơ sở. Chi tiết các dấu hiệu xem bài thuốc sắc đóng túi bảo quản được bao lâu.

Kinh nghiệm từ các cơ sở chúng tôi lắp máy: tờ dặn dò in sẵn khổ nhỏ, kẹp cùng thuốc, hiệu quả hơn nhiều so với dặn miệng — nhất là khi người đi lấy thuốc không phải người uống thuốc.

Hâm lại thuốc sắc đúng cách

Nguyên tắc chung: làm ấm để uống, không phải nấu lại. Đích cần đạt là dịch ấm dễ uống chứ không phải sôi. Với thang có vị chứa tinh dầu dễ bay hơi, đun sôi lại nhiều lần làm mất chính phần hoạt chất mà phép sắc cổ truyền cố giữ.

Khâu thiết bị: bảo quản tốt bắt đầu từ lúc đóng túi

Mọi khuyến cáo ở trên chỉ có ý nghĩa khi túi thuốc kín thật. Bộ đóng túi trên máy sắc thuốc kèm đóng túi tự động YJCL20/1+1(S) nạp dịch nóng rồi hàn kín ngay trong cùng một chu trình, tốc độ 7–8 túi mỗi phút. Nhờ vậy, quãng thời gian dịch thuốc phơi ra không khí phòng được rút ngắn tối đa. Cơ sở đã có nồi sắc riêng có thể bổ sung máy đóng túi thuốc đông y YB50-300 — 20 lít, 1,48 kW, 220V, 50,5 kg, 650×600×1200 mm, thể tích túi 50–300 ml.

Tham khảo thêm danh mục máy đóng túi tự động và danh mục máy sắc thuốc đóng túi để so cấu hình theo quy mô cơ sở.

Cần tư vấn cấu hình phù hợp?

Gọi 0981.455.977 (số chính) hoặc 0969.211.466 để nhận catalogue kỹ thuật, báo giá cập nhật và tư vấn chọn cấu hình theo số thang mỗi ngày của cơ sở. Huê Lợi Medical làm việc 8h00–17h30 tất cả các ngày trong tuần, kể cả chủ nhật, giao hàng và hướng dẫn vận hành trên toàn quốc.

Huê Lợi Medical là đại diện bán hàng và dịch vụ chính thức của hãng Changsha Zhuocheng Medical Equipment tại thị trường Việt Nam, nhập khẩu trực tiếp không qua trung gian. Công ty hoạt động từ 09/02/2017, phục vụ 34/34 tỉnh thành, bảo hành mặc định 12 tháng chính hãng.

Câu hỏi thường gặp

Thuốc sắc để tủ lạnh được không?

Được, và với thuốc dùng trong nhiều ngày thì nên để. Ngăn mát 2–8°C làm chậm mạnh tốc độ hỏng của dịch thuốc. Điều kiện là túi còn nguyên mép hàn và được cất lạnh sớm, không để nguội lâu ngoài phòng.

Để nguyên túi vào tủ lạnh hay đổ ra hộp?

Để nguyên túi. Túi đã hàn kín là hàng rào tốt nhất chống nhiễm khuẩn từ tủ lạnh. Đổ ra hộp là mở hệ kín, thuốc chỉ nên dùng trong ngày sau khi sang hộp.

Có cần đợi thuốc nguội hẳn mới cất tủ lạnh không?

Không nên đợi lâu. Để túi nguội bớt ở nơi thoáng khoảng 30–60 phút rồi cất, đừng để qua nhiều giờ. Xếp rời từng túi cho lạnh nhanh, không chồng thành khối dày.

Hâm lại thuốc sắc bằng lò vi sóng được không?

Không hâm túi kín trong lò vi sóng vì hơi giãn nở có thể làm bục túi. Cách an toàn là ngâm cả túi trong nước nóng khoảng 70–80°C từ 5 đến 10 phút, hoặc đổ ra bát rồi hâm.

Uống thuốc sắc lạnh trực tiếp từ tủ có sao không?

Phần lớn thang thuốc được hướng dẫn uống ấm. Uống lạnh dễ gây khó chịu đường tiêu hóa và không đúng phép dùng của nhiều bài thuốc. Hãy làm ấm túi trước khi uống, trừ khi thầy thuốc dặn khác.

Tài liệu tham khảo

• United States Department of Agriculture, Food Safety and Inspection Service — Danger Zone (40°F–140°F): định nghĩa vùng nhiệt 4–60°C, quy tắc hai giờ và nguyên tắc làm lạnh nhanh thực phẩm đã nấu.
• United States Department of Agriculture, Food Safety and Inspection Service — Leftovers and Food Safety: khuyến cáo về bảo quản và hâm lại thực phẩm đã nấu.
• World Health Organization — WHO guidelines on good manufacturing practices (GMP) for herbal medicines, WHO, 2007: nguyên tắc bảo quản, bao gói và ghi nhãn chế phẩm từ dược liệu.
• Certificate of Quality số 17032026 và số 13052026, Changsha Zhuocheng Medical Equipment Co., Ltd — thông số model YJCL20/1+1(S) và YB50-300.