Siêu âm chẩn đoán thai heo nái: thời điểm, máy và quy trình

Siêu âm chẩn đoán thai heo nái cho kết quả tin cậy từ khoảng ngày 21 đến 24 sau phối, khi túi phôi đã tích đủ dịch. Nái chưa rõ kết quả nên siêu âm lại sau 6 đến 8 ngày. Trại dùng máy siêu âm heo cầm tay chạy pin, đầu dò convex, kiểm tra ngay tại ô chuồng.

Thời điểm siêu âm thai heo nái theo ngày sau phối

Hai nghiên cứu cùng cho thấy độ tin cậy tăng nhanh trong tuần thứ tư sau phối. Williams và cộng sự (Canadian Veterinary Journal) xác định ngày 21 là thời điểm tốt để chẩn đoán, vì lúc này dịch trong túi phôi đã tích tụ đủ để hiện rõ trên màn hình. Miller và cộng sự (Journal of Swine Health and Production) ghi nhận đầu dò qua trực tràng cho kết quả sớm hơn đầu dò qua bụng vài ngày, và khuyến nghị ngày 30 cho kiểm tra thường quy khi trại muốn độ chính xác cao. Với trại dùng đầu dò qua bụng, cách làm an toàn là kiểm lần đầu quanh ngày 24, nái chưa rõ thì kiểm lại sau một tuần. Kiểm quá sớm, ngay ngày 17 hoặc 18, làm tăng số nái bị đọc nhầm và phải kiểm lại, tốn công kỹ thuật viên hơn là tiết kiệm được ngày nuôi.

Hình ảnh túi thai trên màn hình máy siêu âm heo

Theo mô tả của Miller và cộng sự, nái được kết luận có thai khi màn hình hiện nhiều túi dịch tối (không hồi âm) nằm trong mô nội mạc tử cung màu xám, đường kính trung bình trên 1 cm. Một túi dịch đơn lẻ chưa đủ để kết luận, vì bàng quang hoặc quai ruột chứa dịch cũng cho hình tối tương tự. Trong nghiên cứu này, nái được khám khi đứng trong ô chuồng mang thai, và từ ngày 24 phần lớn ca khám qua bụng có kết luận trong chưa đầy 15 giây. Người mới học nên bắt đầu ở nái đã biết chắc có thai để làm quen hình ảnh trước khi kiểm cả dãy chuồng. Máy có chức năng lưu ảnh giúp kỹ thuật viên gửi hình cho bác sĩ thú y xem lại khi nghi ngờ.

Quy trình siêu âm thai tại trại heo nái

1. Ghi ngày phối của từng nái trên thẻ chuồng hoặc phần mềm quản lý, lập lịch đợt kiểm theo tuần.
2. Kiểm lần đầu quanh ngày 24 khi dùng đầu dò qua bụng, hoặc sớm hơn vài ngày khi dùng đầu dò qua trực tràng.
3. Khám nái ở tư thế đứng trong ô chuồng, làm sạch vùng da đặt đầu dò và bôi gel siêu âm.
4. Đánh dấu kết quả ngay trên thẻ chuồng: có thai, không thai hoặc chưa rõ.
5. Nái chưa rõ được kiểm lại sau 6 đến 8 ngày theo khuyến nghị của Miller và cộng sự.
6. Lau sạch đầu dò giữa các dãy chuồng và sạc pin sau mỗi đợt kiểm.

Việc phối lại hay loại thải nái không thai do bác sĩ thú y và quản lý trại quyết định theo kế hoạch đàn.

Máy siêu âm heo dùng tại trại cần đặc điểm gì?

Máy siêu âm heo cần nhẹ, chạy pin, chịu nước và có đầu dò phù hợp cách khám của trại. Máy theo dõi chu kỳ sinh sản heo nái nặng khoảng 850 g, chuyển được năm mức tần số từ 2,5 đến 5,0 MHz, quét rẻ quạt và lưu ảnh vào thẻ nhớ. Máy M3V của Well.D có màn hình 7 inch, đo được độ dày mỡ lưng để điều chỉnh khẩu phần, và cho chọn đầu dò convex, trực tràng hoặc linear; đầu dò trực tràng phù hợp với trại muốn kiểm thai sớm theo kết quả của Miller và cộng sự.

Bảng so sánh 2 máy siêu âm heo đang phân phối

Câu hỏi thường gặp

Máy siêu âm lợn giá bao nhiêu?

Máy siêu âm theo dõi chu kỳ sinh sản heo nái giá 18.000.000đ; máy siêu âm heo di động M3V có thêm chức năng đo mỡ lưng, giá 26.000.000đ.

Sau phối bao nhiêu ngày thì siêu âm thai heo nái?

Hai nghiên cứu ghi nhận kết quả tin cậy từ ngày 21 đến 24 sau phối; ngày 30 thích hợp cho kiểm tra thường quy.

Nái siêu âm chưa rõ kết quả thì làm gì?

Siêu âm lại sau 6 đến 8 ngày để túi thai tích thêm dịch, theo khuyến nghị của Miller và cộng sự năm 2003.

Máy siêu âm heo có dùng cho bò, dê được không?

Máy cầm tay dùng được cho một số gia súc khác tùy đầu dò. Quý khách nên hỏi cấu hình đầu dò trước khi đặt hàng.

Kết luận

Siêu âm chẩn đoán thai heo nái đạt độ tin cậy cao khi làm đúng mốc ngày, đúng cách đọc túi thai và có lịch kiểm lại cho nái chưa rõ. Hai máy siêu âm heo nằm trong danh mục máy siêu âm thú y thuộc nhóm thiết bị thú y; bảng giá cả nhóm siêu âm thú y có trong bài bảng giá máy siêu âm thú y. Quý khách cần tư vấn đầu dò theo quy mô trại, vui lòng gọi 0942.337.117.

Lưu ý: nội dung mang tính tham khảo cho cơ sở thú y khi chọn thiết bị, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định của bác sĩ thú y.

Tài liệu tham khảo

1. Williams S.I., Piñeyro P., de la Sota R.L., Canadian Veterinary Journal 2008;49(3) — Accuracy of pregnancy diagnosis in swine by ultrasonography, truy cập 05/10/2026.
2. Miller G.M. và cộng sự, Journal of Swine Health and Production 2003;11(5):233-239 — Characterization of image and labor requirements for positive pregnancy diagnosis in swine using two methods of real-time ultrasound, truy cập 05/10/2026.
3. Thiết bị y tế Huê Lợi — Máy siêu âm theo dõi chu kỳ sinh sản heo nái, truy cập 05/10/2026.
4. Thiết bị y tế Huê Lợi — Máy siêu âm heo di động M3V, truy cập 05/10/2026.