Hướng dẫn sử dụng, hiệu chuẩn và vệ sinh máy đo chức năng hô hấp đúng chuẩn ATS/ERS

2026-07-16 16:34:57

Để máy đo chức năng hô hấp cho kết quả chính xác, cần thực hiện đúng ba việc: chuẩn bị và hướng dẫn bệnh nhân thở đúng kỹ thuật, hiệu chuẩn định kỳ bằng bơm chuẩn 3 lít, và vệ sinh – thay ống ngậm để kiểm soát nhiễm khuẩn. Bài viết tổng hợp quy trình theo tiêu chuẩn ATS/ERS, phục vụ cả người mới dùng lẫn kỹ thuật viên đã có kinh nghiệm.

Chuẩn bị bệnh nhân và tư thế đo

Nhập đúng thông tin: tuổi, giới, chiều cao, cân nặng (để tính giá trị dự đoán).
Bệnh nhân ngồi thẳng lưng, không bắt chéo chân; có thể đứng nếu quy trình yêu cầu.
Kẹp mũi, ngậm kín ống ngậm bằng môi để không rò khí.
Ngưng thuốc giãn phế quản theo hướng dẫn nếu chuẩn bị làm test giãn phế quản.

Các lỗi thao tác khiến kết quả sai

Khởi đầu do dự (không thở ra dứt khoát ngay) làm sai FEV1.
Ho trong giây đầu — phải đo lại.
Thở ra chưa hết (dưới 6 giây hoặc ngắt quãng) làm sai FVC.
Rò khí quanh ống ngậm do ngậm không kín.
Hít vào chưa tối đa trước khi thở ra gắng sức.

Theo ATS/ERS, mỗi buổi đo cần ít nhất 3 lần đạt chuẩn, chọn hai giá trị tốt nhất có chênh lệch nhỏ. Máy có kiểm soát chất lượng (QC) tự động sẽ cảnh báo các lỗi này.

Hiệu chuẩn bằng bơm chuẩn 3 lít

Hiệu chuẩn đảm bảo máy đo đúng thể tích:

Dùng bơm chuẩn (calibration syringe) 3 lít bơm khí vào máy, kiểm tra máy đọc đúng 3 L trong dung sai cho phép (thường ±3%).
Tần suất: hiệu chuẩn hằng ngày trước khi đo (hoặc theo khuyến cáo nhà sản xuất), và kiểm tra lại khi thay đổi điều kiện môi trường lớn.
Ghi nhật ký hiệu chuẩn để phục vụ kiểm định chất lượng.

Hiệu chỉnh BTPS là gì?

BTPS (Body Temperature and Pressure, Saturated) là điều kiện chuẩn quy đổi thể tích khí về nhiệt độ cơ thể (37°C), áp suất môi trường và bão hòa hơi nước. Vì khí thở ra nguội đi và thay đổi thể tích khi ra khỏi cơ thể, máy phải hiệu chỉnh BTPS để trả về giá trị đúng sinh lý. Máy cao cấp như Contec SP100B tự đo nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và hiệu chỉnh BTPS tự động — giảm sai số so với hiệu chỉnh thủ công.

Vệ sinh, thay ống ngậm và kiểm soát nhiễm khuẩn

Dùng ống ngậm dùng một lần cho mỗi bệnh nhân, hoặc tiệt khuẩn đúng quy trình nếu dùng lại được.
Dùng bộ lọc khuẩn (filter) khi có sẵn để bảo vệ cảm biến và giảm lây nhiễm chéo.
Vệ sinh bề mặt máy, cảm biến theo hướng dẫn nhà sản xuất; tránh để dịch sát khuẩn vào khe cảm biến.
Bảo quản máy nơi khô ráo, tránh bụi.

Lịch bảo trì & khi nào cần gọi kỹ thuật

Hiệu chuẩn hằng ngày/định kỳ; kiểm tra pin và cảm biến định kỳ.
Gọi kỹ thuật khi: máy báo lỗi cảm biến, kết quả bất thường lặp lại dù thao tác đúng, hoặc sau va đập/rơi.

Máy mua tại Huê Lợi được hỗ trợ kỹ thuật và hướng dẫn hiệu chuẩn qua hotline 0942.337.117. Xem thêm danh mục máy đo chức năng hô hấp và bản cầm tay Contec SP80B.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu hiệu chuẩn máy đo chức năng hô hấp một lần? Thường hiệu chuẩn hằng ngày trước khi đo bằng bơm chuẩn 3 lít, hoặc theo khuyến cáo của nhà sản xuất; kiểm tra lại khi điều kiện môi trường thay đổi nhiều.

Hiệu chỉnh BTPS có bắt buộc không? Có, để kết quả phản ánh đúng thể tích khí ở điều kiện cơ thể. Máy như SP100B hiệu chỉnh BTPS tự động, giảm sai số.

Có cần thay ống ngậm cho mỗi người không? Nên dùng ống ngậm dùng một lần cho mỗi bệnh nhân, kết hợp bộ lọc khuẩn nếu có, để kiểm soát lây nhiễm chéo.

Kết quả đo sai có thể do đâu? Thường do thao tác thở chưa đúng (khởi đầu do dự, ho, thở chưa hết, rò khí) hoặc máy chưa hiệu chuẩn; cần đo lại đạt chuẩn ATS/ERS.

Tác giả: Đội ngũ tư vấn thiết bị y tế Huê Lợi Medical — hơn 8 năm kinh nghiệm phân phối và hỗ trợ kỹ thuật thiết bị hô hấp. Nội dung tham khảo, không thay thế hướng dẫn của nhà sản xuất và bác sĩ.

Tài liệu tham khảo: